Polski sektor wieprzowy stoi u progu rewolucji, na którą czekał od lat. Pod hasłem wielkich zmian i z jasną perspektywą rozwoju rozpisaną do 2035 roku rodzi się plan, który ma gruntownie przebudować rynek mięsa w naszym kraju. Projekt przygotowany przez Polskie Forum Wieprzowiny pod przewodnictwem dr. Jakuba Olipry, we współpracy z kluczowymi organizacjami branżowymi (w tym Stowarzyszeniem Rzeźników i Wędliniarzy RP), trafił właśnie na stół Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Cel? Za 9 lat polska wieprzowina ma stać się jednym z najbardziej konkurencyjnych, bezpiecznych i nowoczesnych segmentów naszej gospodarki, opartego na rodzinnych gospodarstwach i najwyższych standardach.
Droga do tego celu prowadzi przez sześć kluczowych obszarów do zmiany. Oto jak ma wyglądać nowa rzeczywistość.
1. Odbudowa krajowego pogłowia i 200 tysięcy loch
To fundament całej strategii. Polska musi przestać być uzależniona od zewnętrznych dostaw i zacząć odbudowywać własne stada. Plan zakłada zwiększenie bazy loch w kraju o 200 tysięcy sztuk. Chodzi o to, aby przywrócić siłę polskiej hodowli u samego źródła.
2. Koniec z „duńskim uzależnieniem” i importem warchlaków
Obecnie polska produkcja mocno opiera się na imporcie warchlaków z zagranicy. To potężne ryzyko, zwłaszcza że Dania – nasz główny dostawca – planuje drastyczne zmniejszenie eksportu prosiąt o połowę. Strategia stawia na redukcję importu i postawienie na cykl zamknięty: promowanie chowu od prosiaka do tucznika bezpośrednio w kraju.
3. Skuteczna i bezwzględna walka z ASF
Afrykański pomór świń (ASF) to potężny hamulec dla polskich producentów, który zamyka nam drzwi do wielu rynków poza Unią Europejską. Nowy plan to skoordynowana polityka walki z wirusem, wsparcie bioasekuracji gospodarstw i usprawnienie procedur. Cel jest jasny: odzyskanie przez Polskę statusu kraju wolnego od ASF.
4. Modernizacja i restrukturyzacja gospodarstw
Przyszłość to nowoczesność. Finansowe i proceduralne instrumenty mają wesprzeć rodzinne gospodarstwa w ich transformacji. Mowa tu o unowocześnianiu obiektów, zielonej transformacji oraz dostosowaniu hodowli do rygorystycznych unijnych wymogów środowiskowych i dobrostanu zwierząt.
5. Nowoczesne przetwórstwo i silna pozycja w negocjacjach
Zmiany nie kończą się w zagrodzie – obejmują też zakłady mięsne. Optymalizacja działań przetwórców ma poprawić ich konkurencyjność. Co niezwykle ważne dla rynku wewnętrznego, strategia zakłada wzmocnienie pozycji sektora w twardych negocjacjach handlowych z wielkimi sieciami detalicznymi.
6. Ekspansja międzynarodowa i marka polskiej wieprzowiny
Choć wieprzowina to wciąż numer jeden na polskich stołach, to nie zaspokajamy własnego popytu i jesteśmy importerem netto. Strategia stawia na odwrócenie tego trendu: wzmocnienie pozycji polskiego mięsa na rynku wewnętrznym oraz silną promocję i rozwój eksportu na rynkach globalnych.
Nawet 30-40% zmiany to inny świat
Sama strategia to jednak dopiero początek – teraz kluczowe będzie jej realne wdrożenie i współpraca międzyresortowa, bo w proces muszą włączyć się także Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwo Infrastruktury.
– Dla nas najważniejsze jest to, że strategia powstała. Wkrótce przekażemy ją na ręce Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Potem będziemy ministerstwo rozliczać z wykonania poszczególnych etapów – podkreśla Tomasz Parzybut, Prezes Stowarzyszenia Rzeźników i Wędliniarzy RP. – Wiążemy ogromną nadzieję z tym programem, choć zdajemy sobie sprawę, że w ciągu 9 lat nie wszystko uda się zrealizować do końca. Ale niech sytuacja zmieni się o 30-40 procent, to już będziemy w innym miejscu niż teraz.
Branża mięsna zjednoczyła siły, odłożyła na bok podziały i przygotowała plan ratunkowy. Czekamy na ruch ze strony rządu. Chodzi przecież o to, co najważniejsze: o bezpieczeństwo żywnościowe kraju i pewność, że na naszych stołach zawsze gościć będzie najwyższej jakości, prawdziwa polska wieprzowina.